Soplówka jeżowata (Lion’s Mane, Hericium erinaceus) - Kompletny poradnik o właściwościach, zastosowaniu i dawkowaniu

16 lut 2026

Spis treści:

Udostępnij

Jak to możliwe, że grzyb którego mnisi używali by poprawić koncentrację może dziś być rozważany jako wsparcie w radzeniu sobie ze współczesnymi dolegliwościami? Czy coś tak abstrakcyjnego jak grzyb nazywany “lwią grzywą” – jest w stanie poprawić pracę mózgu, nastrój, funkcjonowanie układu pokarmowego oraz procesy związane ze wzrostem i ochroną komórek nerwowych?

Choć swoim wyglądem może przywodzić na myśl różne skojarzenia, ten niezwykły grzyb o charakterystycznych, zwisających „ząbkach” kryje w sobie znacznie większy potencjał, niż sugeruje jego forma. W kolejnych częściach tego kompendium dowiesz się, w jaki sposób soplówka jeżowata może wspierać różne obszary zdrowia – od mózgu i układu nerwowego, po jelita – oraz jakie są rzeczywiste, udokumentowane naukowo możliwości i ograniczenia jej stosowania.

Charakterystyka gatunku - Hericium erinaceus

Gatunek Hericium erinaceus posiada różnorodne nazewnictwo w zależności od regionu geograficznego. W kulturze japońskiej znany jest jako Yamabushitake (“grzyb górskiego kapłana”), natomiast w Chinach określany jest mianem Ho Tou Gu (“grzyb małpia głowa”).

Ze względu na charakterystyczny wygląd przypominający gęste, zwisające włókna, gatunek ten otrzymał również następujące określenia:

• Lion’s mane (lwia grzywa) w USA

• Soplówka jeżowata w Polsce

• Grzyb pompom

• Broda starca

Wszystkie te nazwy odnoszą się do unikalnej, kulistej struktury owocnika, która ułatwia identyfikację gatunku zarówno w środowisku naturalnym, jak i w sprzedaży komercyjnej.

Hericium erinaceus należy do grupy grzybów klasyfikowanych jako “zębowce” - organizmy charakteryzujące się specyficznym sposobem reprodukcji. Zamiast typowych blaszek lub porów, ich zarodniki rozwijają się na długich, nitkowatych wyrostkach przypominających kolce lub zęby.

Perspektywa historyczna - Soplówki jeżowatej

Podobnie jak większość grzybów funkcjonalnych, soplówka jeżowata posiada długą tradycję wykorzystania w kulturach azjatyckich, szczególnie w tradycyjnej medycynie chińskiej (TCM).

Współcześnie w Chinach stosowana jest w najróżniejszych formach jako środek wspomagający leczenie zapalenia błony śluzowej żołądka oraz wrzodów żołądka, przełyku i dwunastnicy. Stosowany jest również szeroko we wszelkiego rodzaju dolegliwościach ze strony układu nerwowego.

Według chińskich źródeł historycznych, komercyjna uprawa Hericium erinaceus rozpoczęła się dopiero w 1988 roku.

Współczesne metody kultywacji różnią się znacząco - niektóre obejmują pełny cykl rozwojowy i zbieranie całego owocnika, podczas gdy inne pomijają kluczowe etapy, co umożliwia tanią produkcję masową, często kosztem jakości końcowego produktu.

Tradycyjne zastosowania (TCM) - Soplówki jeżowatej

Głównym powodem wykorzystania Hericium erinaceus na przestrzeni stuleci była jego zdolność do łagodzenia stanów zapalnych błon śluzowych przewodu pokarmowego.

Tradycyjnie stosowany w leczeniu zaburzeń trawiennych i problemów żołądkowych, grzyb ten uznawany był również za czynnik regenerujący ogólny stan zdrowia organizmu.

Właściwości soplówki jeżowatej miały wspierać funkcjonowanie: <1>

• Wątroby

• Śledziony

• Serca

• Płuc

• Nerek

Wszelkie “niedobory” w organizmie - manifestujące się zewnętrznymi objawami takimi jak bezsenność, osłabienie czy utrata siły - stanowiły potencjalne wskazanie do terapii z wykorzystaniem Hericium erinaceus.

Równie długą tradycję posiada wykorzystanie tego grzyba w kontekście zdrowia mózgu. Różne kultury uznawały jego zdolność do poprawy pamięci, koncentracji oraz ogólnych funkcji poznawczych.

Inne źródła wskazują na działanie wspomagające wzrost i naprawę tkanek nerwowych, przynosząc jasność umysłu i poprawiając zdolność skupienia.

Jak zidentyfikować - Lion’s mane

Wszystkie odniesienia do “brody” w nazwach ludowych soplówki jeżowatej stanowią niemal doskonały opis wizualny - gatunek nie jest trudny do rozpoznania. Jednakże, ponieważ istnieje kilka gatunków grzybów zębowcowych (nie wszystkie jadalne), warto znać cechy wyróżniające Hericium erinaceus.

Morfologia owocnika

Hericium erinaceus osiąga rozmiar od 8 do 16 centymetrów, z puszystymi “kolcami” o długości około 1 centymetra. <2>

Grzyby rozwijają się w postaci pojedynczych skupisk, a zwisające wyrostki tworzą charakterystyczną strukturę przypominającą śnieżną kulę. <3>

Kolce te wydłużają się w miarę starzenia się owocnika.

Barwa

Świeże, zdrowe okazy Hericium erinaceus charakteryzują się białym kolorem. Brązowienie może wskazywać na uszkodzenie, choć nie zawsze oznacza, że grzyb nie nadaje się już do spożycia - może jedynie mieć mniej przyjemny smak.

Pokrewne gatunki z rodzaju Hericium

Kilka innych gatunków współistnieje z soplówką jeżowatą w obrębie rodzaju Hericium:

• Hericium americanum - charakteryzuje się dłuższymi kolcami

• Hericium coralloides - rośnie w formie “rozgałęzień” ze zwisającymi “włoskami”

• Hericium abietis - występuje w regionie północno-zachodniego Pacyfiku

• Hericium alpestre - gatunek rodzimy dla Europy

• Hericium cirrhautum - odmiana o strukturze muszlowatej

Wszystkie wymienione gatunki są jadalne, jednak Hericium erinaceus jest najczęściej badany pod kątem właściwości zdrowotnych oraz uprawiany w celach kulinarnych i leczniczych.

Występowanie soplówki w środowisku naturalnym

Dla osób zainteresowanych zbieraniem grzybów, Hericium erinaceus stanowi łatwy cel identyfikacji. Włókniste owocniki pojawiają się późnym latem i wczesną jesienią w Ameryce Północnej, Europie oraz Azji.

Gdzie szukać soplówki jeżowatej? Należy zwrócić uwagę na martwe i obumierające drewno liściaste, szczególnie powalone pnie. Klon, buk, dąb, orzech oraz platan mogą służyć jako naturalne podłoża.

Pamiętaj jednak, że zbieranie soplówki jeżowatej w Polsce jest surowo zabronione. Jest to gatunek objęty ścisłą ochroną gatunkową!

Czy można kupić soplówkę?

Osoby preferujące “polowanie” na grzyby w sklepach mogą mieć dużą trudność, żeby znaleźć świeże owocniki soplówki w sklepie.

Jeśli szukasz świeżych owocników najlepszym pomysłem jest skontaktować się z osobą która uprawia soplówkę jeżowatą. Staje się ona coraz szerzej uprawiana.

Pozyskiwanie grzybów lokalnie zapewnia najlepszą gwarancję optymalnej świeżości, smaku i wartości odżywczej. Im dłuższa droga transportu, tym starsze są grzyby w momencie dotarcia do półek sklepowych i tym większe prawdopodobieństwo uszkodzeń.

Uprawa domowa - Hericium

Nauka uprawy soplówki jeżowatej rozwiązuje problem poszukiwania tego często nieuchwytnego gatunku. Chociaż Hericium erinaceus może wymagać znacznego czasu do osiągnięcia pełnej dojrzałości w warunkach naturalnych, możliwa jest uprawa domowa w ciągu kilku tygodni.

Zestaw do hodowli grzybów stanowi najłatwiejszy sposób rozpoczęcia uprawy soplówki jeżowatej (zestawy takie są dostępne w internecie i można je bez problemu zamówić). Ponieważ proces nie wymaga niczego szczególnego poza odpowiednią wilgotnością, początkujący nie poczują się przytłoczeni skomplikowanymi instrukcjami.

Wystarczy umieścić zestaw na blacie kuchennym i obserwować wzrost grzybów.

Zaawansowani hodowcy (oraz osoby szukające większego wyzwania) mogą rozpocząć od grzybni soplówki jeżowatej i podłoża z trocin drewna liściastego.

Zbiór owocników soplówki

Okazy hodowane w warunkach domowych są gotowe do zbioru, gdy osiągną formę pełnych “kul śnieżnych”. Wystarczy odciąć je przy podstawie i oczyścić z ewentualnych zanieczyszczeń przed gotowaniem.

Jedno zastrzeżenie: soplówka jeżowata łatwo ulega uszkodzeniom mechanicznym. Należy obchodzić się z nią ostrożnie, aby uniknąć uszkodzenia pięknych białych owocników.

Jak działa soplówka jeżowata

Soplówka jeżowata zawiera szereg związków funkcjonalnych, ale dwa z nich odgrywają kluczową rolę:

• Aromatyczne hericenony

• Diterpenoidowe erinacyny

Żaden inny pokarm nie zawiera tej potężnej kombinacji - to właśnie czyni soplówkę jeżowatą wyjątkową.

Struktury chemiczne tych związków są dość złożone. Związki aromatyczne składają się z pierścieni połączonych wiązaniami kowalencyjnymi. Dodaje to miary stabilności znanej jako aromatyczność, stąd nazwa. <4>

Diterpeny - naturalnie produkowane przez rośliny, zwierzęta i grzyby - składają się z czterech jednostek izoprenu. Izopren zawiera dwie lub więcej jednostek węglowodorowych o specyficznym układzie atomów węgla. <5>

Diterpenoidy nie będące erinacynami występują w innych grzybach funkcjonalnych i wykazują zarówno aktywność przeciwdrobnoustrojową, jak i przeciwzapalną. <6>

Jednak erinacyny posiadają szczególnie niezwykłą właściwość, której nie mają inne diterpenoidy: zdolność przekraczania bariery krew-mózg.

Ta niezwykła właściwość nadaje soplówce jeżowatej reputację wspomagacza funkcji mózgowych. <7>

Spośród licznych typów erinacyn, które zostały zidentyfikowane, owocniki soplówki jeżowatej zawierają dwie, określane jako erinacyna A i B. Dlaczego jest to istotne? Obie te erinacyny wykazały zdolność do promowania syntezy czynnika wzrostu nerwów (NGF) - co ma potencjalne zastosowania w wsparciu przy wielu chorobach i urazach neurologicznych.

Inne erinacyny mogą występować w grzybni tego grzyba, ale erinacyny nie działają samodzielnie. <8>

Podwójne działanie erinacyn i herycenonów najprawdopodobniej stanowi podstawę licznych korzyści płynących z soplówki jeżowatej. Cztery z 11 typów hericenonów obecnie znanych nauce również stymulują NGF, a wszystkie cztery można znaleźć w owocnikach soplówki jeżowatej.

Ogólnie rzecz biorąc, zidentyfikowano ponad 70 związków w Hericium erinaceus - a kolejne są odkrywane. Możliwe, że te nowe odkrycia pomogą wyjaśnić część tajemnic dotyczących tego, co czyni soplówkę jeżowatą tak potężną.

Właściwości zdrowotne Lion’s mane

W świetle fascynującej chemii działającej “za kulisami”, pojawia się pytanie: do czego faktycznie przydatna jest soplówka jeżowata?

Dane naukowe wydają się wspierać kilka tradycyjnych zastosowań tego grzyba, a badania są kontynuowane. Chociaż większość badań została przeprowadzona na zwierzętach lub na komórkach hodowanych in vitro, wyniki pokazują obiecujący potencjał korzyści dla zdrowia ludzkiego.

1) Soplówka jeżowata a zdrowie mózgu

Unikalna zdolność erinacyn do przekraczania bariery krew-mózg i promowania aktywności regeneracyjnej w obrębie mózgu stanowi najczęściej cytowaną zaletę stosowania soplówki jeżowatej.

Dlaczego jest to tak istotne? Wszystko sprowadza się do czynnika wzrostu nerwów (NGF).

Czynnik wzrostu nerwów funkcjonuje dokładnie tak, jak sugeruje nazwa: reguluje wzrost i reprodukcję komórek nerwowych, utrzymuje zdrowie komórkowe i zapobiega śmierci komórek. <9,10>

NGF jest częścią rodziny molekuł znanych jako czynniki neurotroficzne, które wspierają zarówno dojrzałe, jak i rozwijające się neurony.

Czynniki neurotroficzne umożliwiają mózgowi leczenie i naprawę po urazach oraz utrzymanie tzw. “plastyczności” przez całe życie.

Innymi słowy, NGF jest jednym z powodów, dla których można nauczyć starego psa (lub w tym przypadku człowieka) nowych sztuczek. Mózg nigdy nie przestaje reagować na informacje, wzorce myślowe i bodźce zewnętrzne, a NGF pomaga wzmacniać - a nawet tworzyć - ważne ścieżki nerwowe w mózgu.<11>

Ale jest tu pewien problem.

Sam NGF nie jest w stanie przekroczyć bariery krew-mózg; molekuła jest zbyt duża. Nie stanowi to problemu u zdrowych osobników, których mózgi wytwarzają wystarczającą ilość NGF. Gdy jednak mózg zaczyna się starzeć, poziomy NGF i innych czynników neurotroficznych spadają.

Właśnie tutaj wkracza Hericium erinaceus. Ekstrakty z tego grzyba mają potencjał zwiększania syntezy NGF, który stymuluje naprawę i wzrost wypustek nerwowych. Te wypustki wyrastają z komórek nerwowych i stają się albo aksonami, albo dendrytami - częściami neuronów, które umożliwiają komunikację między komórkami.

Większy wzrost neurytów (lub regeneracja) oznacza lepszą komunikację i lepsze ogólne funkcjonowanie mózgu.

Lion’s mane a demencja i funkcje poznawcze - przegląd dostępnych badań

Problemy z funkcjami poznawczymi mogą pojawić się, gdy mózg nie nadąża z tworzeniem nowych połączeń w miarę starzenia się ludzi. Wynikający z tego spadek funkcji poznawczych może objawiać się różnym stopniem utraty pamięci lub demencji.

Kilka badań wykazało potencjał soplówki jeżowatej w prewencji demencji i wsparciu funkcji poznawczych:

• Grupa 30 starszych osób z “łagodnymi zaburzeniami funkcji poznawczych” została podzielona na dwie grupy i otrzymała albo soplówkę jeżowatą, albo placebo. Osoby suplementujące soplówkę jeżowatą wypadły lepiej w testach poznawczych w 8., 12. i 16. tygodniu badania.<12>

• W badaniach na komórkach PC12 - używanych do badania zdrowia i funkcji mózgu - soplówka jeżowata wydaje się zapobiegać uszkodzeniom i redukować występowanie śmierci komórkowej.<13,14>

• Nawet u zdrowych osób, suplementacja grzybem może wzmocnić zdolność rozpoznawania i przypominania wcześniej nauczonych informacji poprzez wywieranie aktywności podobnej do czynnika neurotroficznego pochodzenia mózgowego (BDNF). BDNF wspiera plastyczność neuronalną, ułatwiając uczenie się, zapamiętywanie i przypominanie.<15,16,17>

Soplówka jeżowata a choroba Alzheimera

Obecnie nie przeprowadzono badań na ludziach badających wpływ Hericium erinaceus na pacjentów z chorobą Alzheimera.

Jednak w badaniach na myszach ekstrakty z grzyba były w stanie zmniejszyć objawy utraty pamięci i zapobiegać uszkodzeniom spowodowanym płytkami beta-amyloidowymi (β-amyloid). Ponieważ akumulacja β-amyloidu jest kluczowym czynnikiem w rozwoju choroby Alzheimera, ta aktywność może mieć znaczące implikacje dla zapobiegania, a nawet leczenia choroby. <18>

Inne badania ujawniają dodatkowe sposoby, w jakie soplówka jeżowata może pomóc zapobiegać uszkodzeniom związanym zarówno z demencją, jak i chorobą Alzheimera:

• Ekstrakty Hericium erinaceus poprawiły pamięć i zmniejszyły objawy Alzheimera w badaniach na szczurach <19>

• Grzyb może zwiększać regulację cząsteczki przeciwzapalnej znanej jako lipoksyna A4 w mózgu, prowadząc do redukcji uszkodzeń związanych z zapaleniem <20>

• W mysim modelu choroby Alzheimera, grzybnia soplówki jeżowatej wzbogacona w erinacynę A wykazała aktywność przeciwpłytkową i promowała zarówno NGF, jak i jego prekursor, prowadząc do neurogenezy w hipokampie <21>

Właściwości nootropowe Lion’s mane

Nootropiki, czasami nazywane “inteligentnymi środkami”, to naturalne lub syntetyczne substancje o korzystnym wpływie na mózg.

Soplówka jeżowata należy do kategorii naturalnych nootropików, co czyni ją szczególnie popularną wśród osób praktykujących biohacking i poszukujących dodatkowej przewagi mentalnej.

Efekt stymulujący soplówki jeżowatej występuje bez pobudzenia lub nagłego spadku energii charakterystycznych dla niektórych innych nootropików, najbardziej zauważalnie kofeiny. Nie wykazuje również potencjalnych negatywnych skutków ubocznych niektórych nootropików. Zamiast tego grzyb jest chwalony za zdolność do bezpiecznego zwiększania funkcji poznawczych, poprawy pamięci i wspierania procesów uczenia się. <22>

Skupienie i produktywność

Te właściwości nootropowe - wraz z korzyściami związanymi z poprawą nastroju i redukcją lęku - mogą tłumaczyć, dlaczego wiele osób zgłasza lepsze skupienie i produktywność podczas suplementacji soplówką jeżowatą.

Aktywne związki wydają się adresować podstawowe przyczyny mgły mózgowej, która stanowi częstą dolegliwość wśród osób zmagających się z problemami koncentracji. Z tego powodu kawa z soplówką jeżowatą zyskuje na popularności jako sposób na dodatkowy poranny “impuls”.

2) Soplówka w kontekście depresji i lęku

Soplówka jeżowata to nie tylko potęga dla pamięci - może również pomóc w regulacji nastroju.

Ekstrakty Hericium erinaceus wydają się wspierać komórki w hipokampie, obszarze mózgu odpowiedzialnym za reakcje emocjonalne i wspomnienia. W modelu mysim grzyb wykazał potencjał wspierania neurogenezy, procesu wzrostu nowych komórek nerwowych.

Praktyczna codzienna korzyść z tego wszystkiego widoczna jest w badaniach dotyczących lęku i depresji. Czterotygodniowe badanie z udziałem grupy 30 kobiet po menopauzie wykazało, że ciastka z soplówką jeżowatą przewyższyły ciastka placebo pod względem redukcji lęku i drażliwości. <23>

Wykazano, że ekstrakty soplówki jeżowatej blokują moc sygnalizacyjną jądrowego czynnika kappa beta (NF-kB), kompleksu białkowego odpowiedzialnego za promowanie stanu zapalnego poprzez indukcję syntezy związków prozapalnych. Grzyb może również zmniejszać podwyższone poziomy dwóch prozapalnych cytokin znanych jako IL-6 i TNF-alfa. <24>

Ponieważ stan zapalny może odgrywać rolę w niektórych zaburzeniach nastroju, te działania mogą oferować znaczące korzyści dla osób zmagających się z lękiem i depresją.

Warto również zauważyć: grzyby soplówki jeżowatej zawierają GABA, hamujący neuroprzekaźnik wywołujący relaksację i mogący mieć działanie przeciwdepresyjne. Stężenia można zwiększyć poprzez gotowanie grzyba i fermentację powstałego soku. Jednak ta szczególna właściwość nie została jeszcze przetestowana w odniesieniu do zaburzeń nastroju. <25,26>

3) Lion’s mane a zdrowe serca

Badania wykazały, że soplówka jeżowata może zwiększać poziom cholesterolu HDL, obniżać zarówno LDL, jak i trójglicerydy oraz redukować ilość cholesterolu wytwarzanego przez organizm. Ponadto naturalny polimer z grzybni wydaje się być w stanie obniżyć indeks aterogenny, wskaźnik ogólnego ryzyka sercowego. <27>

W badaniu in vitro Hericium erinaceus wykazuje potencjał do dalszych badań nad jej wpływem na metabolizm cholesterolu. <28,29>

Z czasem te właściwości mogą doprowadzić do postawienia kolejnego pytania w stronę soplówki jeżowatej. Czy tak samo jak niesie potencjał ochronny dla mózgu, niesie też wsparcie dla serca? <30,31>

4) Właściwości przeciwzapalne soplówki

Stan zapalny wysuwa się na pierwszy plan jako prominentny czynnik w licznych chorobach przewlekłych. Prawdopodobnie wynika to z powolnych, stałych uszkodzeń wywoływanych przez zapalenie na poziomie komórkowym. W przypadkach, gdy trwający przewlekły stres niskiego stopnia stanowi problem, uszkodzenie to może wpływać na każdy układ w organizmie, przygotowując tym samym grunt pod chorobę.

Ekstrakty z owocników soplówki jeżowatej wykazały silną aktywność antyoksydacyjną, o której warto pamiętać w kontekście stanów zapalnych. <32>

Moc antyoksydacyjna

Gdy organizm jest zestresowany lub wystawiony na działanie substancji chemicznych - czy to w środowisku, czy w pożywieniu - tworzą się związki znane jako wolne rodniki.

Wolne rodniki nie posiadają pełnej liczby elektronów i będą “zabierać” elektrony ze zdrowych komórek, aby osiągnąć stabilność, co inicjuje kaskadę zapalną, która może prowadzić do uszkodzeń. Z czasem te uszkodzenia powodują zmiany związane ze starzeniem, które często obejmują choroby przewlekłe.

Przeciwutleniacze, takie jak te znajdowane w soplówce jeżowatej, mają zdolność “darowania” elektronów wolnym rodnikom, co neutralizuje związki, jednocześnie chroniąc zdrowe komórki. <33>

Rezultat? Mniej stanów zapalnych i mniejsze ryzyko uszkodzenia komórkowego.

Według badań soplówka jeżowata może mieć specyficzne korzyści związane z tą aktywnością przeciwzapalną, w tym:

• Redukowanie starzenia się skóry poprzez zwiększanie poziomów antyoksydantów skóry i białek kolagenowych <34>

• Redukowanie prooksydacyjnych reaktywnych form tlenu (ROS) i zwiększanie poziomów antyoksydantów w mózgu <35>

• Zwiększanie antyoksydantów i zmniejszanie peroksydacji lipidów w modelach szczurzych cukrzycy, co sugeruje potencjalne zastosowania w zarządzaniu neuropatią cukrzycową <36,37,38>

5) Aktywność immunologiczna soplówki

Soplówka jeżowata nie jest kojarzona z wsparciem funkcjonowania układu odpornościowego. Tym bardziej warto wspomnieć o jej właściwościach, które podkreślają wszechstronny charakter tego grzyba :

• Wzmacnianie wrodzonej aktywności immunologicznej w celu ochrony przed patogenami bakteryjnymi <39>

• Wywieranie efektów przeciwzapalnych <40>

• Wzmacnianie aktywności komórek NK, zwiększanie odporności zależnej od przeciwciał (humoralnej) i komórkowej oraz poprawianie zdolności makrofagów do pochłaniania i niszczenia patogenów

• Zwiększanie regulacji wydzielniczej immunoglobuliny A, która chroni przed toksynami i patogenami w jelicie <41>

Zdrowie jelit

Wydzielanie SIgA to tylko jedna z wielu korzyści soplówki jeżowatej dla jelit. Ponieważ prawie 70% tkanki immunologicznej znajduje się w jelitach, wszystko, co wspiera zdrowszy ekosystem wewnętrzny, może bezpośrednio przynieść korzyści funkcji immunologicznej.<42>

Stan zapalny jelit i nierównowaga bakterii jelitowych (dysbioza) to dwa główne czynniki w złym zdrowiu jelit - a w konsekwencji nieadekwatnych lub niewłaściwych odpowiedziach immunologicznych. Soplówka jeżowata ma potencjał odwrócenia dysbiozy, łagodzenia stanów zapalnych i utrzymania silnej bariery jelitowej w celu zapobiegania przedostawaniu się patogenów do krwiobiegu. <43>

Soplówka jeżowata może również modulować równowagę mikrobiologiczną, aby wywołać pozytywne efekty na układ odpornościowy jako całość, takie jak:

• Lepsza proliferacja i różnicowanie komórek T, co pozwala organizmowi właściwie celować i atakować najeźdźcze patogeny <44>

• Dokładne “trenowanie” układu odpornościowego do rozpoznawania i eliminowania antygenów zamiast atakowania tkanek organizmu <45>

Dodatkowe właściwości prebiotyczne złożonych węglowodanów w grzybach soplówki jeżowatej mogą umożliwić organizmowi odzyskanie równowagi mikrobiologicznej. <46>

6) Wrzody żołądka a Lion’s mane

To zastosowanie Hericium erinaceus, otrzymuje aprobatę nauki. Więcej niż jedno badanie wykazało, że wrzody żołądka podczas stosowania soplówki jeżowatej wydaje się zmniejszać.<47>

Mechanizmy tego mogą obejmować:

• Zwiększanie aktywności antyoksydacyjnej w celu ochrony śluzówki żołądka przed uszkodzeniem <48>

Działanie antyoksydacyjne soplówki jeżowatej może również oferować pomoc w przypadkach zapalenia jelita grubego. Ekstrakty alkoholowe z grzyba wydają się minimalizować konsekwencje uszkodzeń zapalnych i autoimmunologicznych poprzez hamowanie związków prozapalnych i zwiększanie naturalnej aktywności antyoksydacyjnej w organizmie.<49>

7) Uszkodzone nerwy a soplówka jeżowta

Niektóre z tych samych właściwości, które sprawiają, że soplówka jeżowata jest dobra dla zdrowia mózgu, mogą wyjaśniać, dlaczego wykazano, że pomaga w powrocie do zdrowia po urazach nerwów, bólu nerwowym (neuropatii) i udarach.

Na przykład, jedno badanie in vitro wykazało, że ekstrakt soplówki jeżowatej był w stanie przyspieszyć rozwój ochronnej osłonki mielinowej wokół nerwów w hodowanych komórkach mózgowych, jednocześnie promując “normalny” wzrost komórek. <50>

W innym badaniu wykorzystującym komórki zwierzęce ekstrakty promowały wzrost neurytów zarówno w modelach mózgu, jak i rdzenia kręgowego. <51>

Badanie bezpośrednio odnoszące się do urazu nerwu u szczurów wskazało, że grzyby soplówki jeżowatej mają zdolność regeneracji nerwów i poprawy powrotu do zdrowia, możliwie poprzez promowanie odpowiednich ścieżek sygnalizacyjnych nerwów i syntezy białek aksonów. <52,53>

Inne badania wykorzystujące grzybnie soplówki jeżowatej wzbogaconą w erinacyny do leczenia neurodegeneracji w modelu zwierzęcym wykazały opóźnienie śmierci komórek neuronalnych i sugerowały potencjał poprawy powrotu do zdrowia zarówno po utracie słuchu, jak i bólu związanym z uszkodzeniem nerwów. <54>

Demielinizacja

Poprzez promowanie normalnego wzrostu komórek nerwowych i wspieranie mielinizacji, możliwe jest, że ekstrakty z owocników soplówki jeżowatej mogą pomóc osobom cierpiącym na stwardnienie rozsiane.

Nie zostało to oficjalnie zbadane, ale inne właściwości grzyba - w tym jego aktywność przeciwzapalna i zdolność do promowania produkcji NGF - również sugerują potencjalne zastosowania. <55>

Korzyści dla mózgu z Hericium erinaceus wydają się wykraczać poza zapobieganie spadkowi funkcji poznawczych.

W modelach zwierecych udaru niedokrwiennego - udarów wywołanych przez ograniczony przepływ krwi prowadzący do braku tlenu w mózgu - wykazano, że soplówka jeżowata zmniejsza cytokiny zapalne i biomarkery sugerujące obecność ROS. <56,57>

8) Długowieczność i dobre samopoczucie

Przez stulecia kultury wschodnie uznawały zdolność grzybów funkcjonalnych do poprawy ogólnego stanu zdrowia - a wielu wierzyło, że te potężne grzyby mogą również wydłużać życie.

Brzmi jak marzenie o mistycznej fontannie młodości, prawda? Może być w tym więcej niż się wydaje.<58>

Stres oksydacyjny z dowolnego źródła tworzy wolne rodniki w organizmie. Wolne rodniki szalejące w organizmie prowadzą do uszkodzenia komórek, a uszkodzenie komórek jest głównym sprawcą procesu starzenia.<59>

A potem są telomery. Telomery to specyficzne sekwencje na końcach nici DNA. Można o nich myśleć nieco jak o plastikowych końcówkach, które zapobiegają rozplątaniu sznurowadeł - ponieważ zadaniem telomerów jest ochrona nici DNA przed uszkodzeniem. <60>

Za każdym razem, gdy komórki się dzielą, telomery stają się krótsze, proces, który ogranicza, ile razy dana linia komórkowa jest w stanie się replikować. <61,62>

Stres oksydacyjny może przyspieszyć ten naturalny proces skracania. (To może wyjaśniać, dlaczego wydaje się, że stres przyspiesza starzenie - nauka zaczyna pokazywać, że może to faktycznie być prawdą!) <63,64>

Suplementacja soplówką jeżowatą

Wybór suplementu

Wybór suplementów powinien zawsze być procesem starannym. Ponieważ suplementy naturalne, w tym grzyby lecznicze, nie są specyficznie regulowane, nie każdy producent jest uczciwy w kwestii tego, co znajduje się w jego produktach.

W przypadku suplementów z soplówki jeżowatej ważne jest szukanie produktów wykonanych z całych owocników. Należy unikać sztucznych składników, wypełniaczy, zbóż i skrobi.

Jeśli grzybnia i substrat są wymienione na etykiecie, prawdopodobnie suplement zawiera więcej skrobi niż rzeczywistej soplówki jeżowatej.

A jaki jest sens suplementacji skrobią, jeśli prawdziwe korzyści są w grzybach?

Proces ekstrakcji

Ekstrakty i proszki z grzybów leczniczych są wytwarzane przy użyciu jednego z trzech procesów: ekstrakcji wodnej, ekstrakcji alkoholowej lub podwójnej ekstrakcji.

W ekstrakcji wodnej grzyby są gotowane w kadzi gorącej wody, aby uzyskać wywar, coś w rodzaju mocnej herbaty.

Ekstrakcja alkoholowa polega na moczeniu grzybów w alkoholu przez kilka tygodni.

Przeprowadzenie obu procesów oddzielnie i połączenie wyniku tworzy ekstrakt podwójny, który zawiera zarówno związki rozpuszczalne w wodzie, jak i w tłuszczach.

Formy suplementów

Hericium erinaceus jest dostępny w kapsułkach, proszkach i tinkturach. Grzyb pojawia się również w żywności funkcjonalnej, takiej jak kawa i miksy napojowe; suszoną soplówkę jeżowatą można zaparzyć jako herbatę.

“Najlepsza” forma suplementu soplówki jeżowatej to ta, która ma sens dla stylu życia danej osoby. Każdy typ ma swoje zalety:

• Tinktury są szybkie i łatwe do przyjęcia

• Kapsułki łatwo wpisują się w istniejące schematy suplementacji

• Proszki można włączyć do różnych napojów i potraw

Dopóki suplement jest odpowiednio ekstrahowany i wysokiej jakości, forma nie powinna mieć wpływu na korzyści.

Kawa grzybowa

Kawa grzybowa to gorący temat i rośnie w popularności. Ale czy naprawdę warto zwrócić na nią uwagę?

Nie ma konkretnej nauki wspierającej jakiekolwiek potencjalne korzyści łączenia grzybów leczniczych z kawą w szczególności, ale biorąc pod uwagę, że zarówno soplówka jeżowata, jak i kofeina są naturalnymi nootropikami, ma sens, że połączenie tych dwóch może mieć złożony efekt na energię i skupienie.

Dawka, proces ekstrakcji i czystość grzybów mogą wpływać na to, jak dobrze ta kombinacja wzmacniająca mózg może działać.

Jak uzyskać wszystkie korzyści

Naturalne suplementy działają najlepiej, gdy stosowane są regularnie przez dłuższy czas - a grzyby funkcjonalne nie są wyjątkiem. Oznacza to, że suplementacja Hericium erinaceus wymaga odrobiny cierpliwości, aby zobaczyć wszystkie korzyści.

Jeśli pozytywne efekty nie wydają się oczywiste po przyjmowaniu suplementów soplówki jeżowatej przez jakiś czas, warto przerwać na krótki czas, aby sprawdzić, czy jest jakaś zauważalna różnica. Najlepsze rezultaty zazwyczaj pojawiają się, gdy soplówka jeżowata jest częścią regularnej rutyny.

Zastosowania

Zdrowie mózgu, jasność umysłu i skupienie to główne powody, dla których wiele osób sięga po grzyby soplówki jeżowatej. Oprócz poprawy funkcji umysłowych, Hericium erinaceus jest również stosowany do:

• Redukcji stresu

• Poprawy snu

• Zwiększenia produktywności

• Wspierania zdrowia jelit (a w konsekwencji odporności)

Pamiętaj, że żaden naturalny suplement nie powinien być stosowany zamiast profesjonalnej opieki medycznej. Jeśli objawy fizyczne lub psychiczne utrzymują się lub pogarszają, należy skonsultować się z lekarzem.

Kiedy przyjmować

Czy jest najlepszy czas na przyjmowanie soplówki jeżowatej? Zależy to od pożądanego wyniku.

Dodanie proszku grzybowego do porannej kawy lub koktajlu po treningu może zapewnić impuls dla mózgu, aby rozpocząć dzień.

Suplementacja w środku dnia może pomóc przezwyciężyć “popołudniowe osłabienie” - bez kofeiny lub cukru!

Paradoksalnie, ten grzyb wzmacniający mózg może być również korzystny, gdy przyjmowany jest przed snem. Niektórzy ludzie uważają Hericium erinaceus za relaksujący i mogą lepiej spać dzięki jego efektom zmniejszającym stres.

Podczas przyjmowania soplówki jeżowatej więcej niż raz dziennie, należy rozłożyć dawki. Warto eksperymentować z różnymi porami, aby przetestować efekty i znaleźć najbardziej korzystny wzorzec suplementacji.

Dawkowanie

Dawkowanie grzybów leczniczych różni się w zależności od typu i formy. Sugerowane dzienne dawki dla soplówki jeżowatej to:

• 0,5 - 2 gramy ekstraktu z owocnika

• 3 gramy i więcej proszku (suszu) z owocnika

Należy zauważyć, że obecnie nie ma wystarczających dowodów naukowych dostępnych do dostarczenia dokładnych informacji o dawkowaniu dla konkretnych stanów.

Przyjmowanie ekstraktu lub proszku grzybowego codziennie zapewnia najlepsze rezultaty.

Skutki uboczne i bezpieczeństwo

Do tej pory nie było żadnych badań na ludziach dotyczących tego, czy Hericium erinaceus może mieć negatywne efekty. Jedyne zgłaszane objawy są prawdopodobnie wynikiem alergii na grzyby. Najczęściej obejmują dolegliwości jelitowe tj.: ból brzucha, biegunka czy wymioty.

Przed włączeniem suplementu zawsze warto skonsultować się z lekarzem i zaczerpnąć porady specjalsity.

Zastosowania kulinarne

Smak i tekstura

Zapytaj większość ludzi o to pytanie, a otrzymasz powszechną odpowiedź: “Owoce morza”.

Lekki, słodki smak tego grzyba był porównywany do skorupiaków, takich jak krab, co wyjaśnia jego popularność jako składnika w wegańskich przepisach na “kotlety krabowe”. To nie jest zbyt wyrazisty smak owoców morza - ale jest wystarczający, aby oszukać mózg bez przytłaczania kubków smakowych.

Ponieważ soplówka jeżowata jest miękka i nieco gąbczasta lub sprężysta, świetnie sprawdza się w sosowych, pikantnych daniach, które mają dużo przypraw. Grzyb wchłania smak i staje się jeszcze bardziej pyszny w miarę gotowania.

Wartość odżywcza

Trudno znaleźć dokładne informacje odżywcze dla Hericium erinaceus, ale dostępne dane są podobne do innych grzybów kulinarnych. Źródła pokazują gdzieś między 35 a 50 kaloriami na 100 gramów surowych grzybów, dwa do czterech gramów białka i około siedmiu gramów węglowodanów (z czego część to błonnik).

Jeśli chodzi o profil składników odżywczych, soplówka jeżowata jest źródłem:

• Cynku

• Potasu

• Selenu

Podsumowanie

Grzyb soplówki jeżowatej jest nie tylko piękny i pyszny; jest również naładowany związkami, które mają potencjał poprawy funkcji mózgu. Te twierdzenia są poparte zarówno dowodami anegdotycznymi, jak i gruntownymi badaniami naukowymi.

Warto spróbować tego grzyba i sprawdzić, czy działa na Ciebie.

Bez względu na nasz wiek, zawód, cele czy marzenia, wszyscy moglibyśmy skorzystać z mentalnego impulsu, prawda?

Bibliografia

<1>https://joeoliva149.medium.com/the-integration-of-chinese-medicine-a-case-study-on-the-lions-mane-mushroom-5a427e7760b0

<2> https://pl.wikipedia.org/wiki/Sopl%C3%B3wka_je%C5%BCowata

<3> https://www.mushroomexpert.com/hericium_erinaceus.html

<4> https://www.britannica.com/science/aromatic-compound

<5> https://www.britannica.com/science/isoprenoid

<6> https://en.wikipedia.org/wiki/Diterpene

<7> https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6982118/

<8> https://restorativemedicine.org/library/monographs/lions-mane/

<9> https://en.wikipedia.org/wiki/Nerve_growth_factor